9. ཁྱོད་ཀྱིས་འཐོབ་པ་ཉར་སྦ་དང་། ཁྱོད་ཀྱིས་བཀོལ་སྤྱོད་འབད་མི་ལུ་གླ་ཆ་སྤྲོད།

ཁྱོད་རའི་ས་ཆ་གི་ཁ་ལུ་གླ་ཁ་ཆུང་ཀུ་ཅིག་སྤྲོད་མི་འདི་ ཡོང་འབབ་ཁྲལ་དང་ཐད་མེད་ཁྲལ་སྤྲོད་ཐངས་ནང་ལུ་ཁྲལ་ཆ་མང་སུ་ཅིག་སྤྲོད་མི་ལས་ལེགས་ཤོམ་ཨིན།

— ཨཱོས་ཊྲེ་ལི་ཡའི་ཆབ་སྲིད་པ་ Clyde Cameron (1913–2008)

ཁྲལ་གྱི་སྐོར་ལས་ལྷག་ནིའི་དགའ་མི་མི་ཉུང་ཀུ་ཅིག་ཨིན། དེ་ལས་ཁྲལ་སྤྲོད་ནིའི་དགའ་མི་འདི་ལས་ཡང་ཉུང་སུ་ཡོད་ནི་མས། ང་བཅས་མང་ཤོས་ལུ་ཁྲལ་མི་སྤྲོད་ནིའི་དོན་ལུ་རྒྱུ་མཚན་ལེགས་ཤོམ་ཡོད། མང་ཤོས་ལུ་ ཁྲལ་གྱིས་ང་བཅས་རའི་འབད་རྩོལ་ལས་བརྟེན་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་ནོར་ལས་ ཆ་ཤས་ཆེ་ཏོག་ཏོ་ཅིག་འཕྲོག་སྤྱོད་འབདཝ་ཨིན། ང་བཅས་མང་ཤོས་ལུ་ ཁྲལ་གྱིས་ང་བཅས་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ལུ་ཕན་ཐོགས་དྲག་ཤོས་འབད་ནིའི་ནུས་པ་འདི་ཚད་འཛིན་འབདཝ་ཨིན། ཁྲལ་གྱིས་ང་བཅས་རའི་དངོས་པོ་དང་ཤེས་ཡོན་གྱི་རེ་འདོད་ཚུ་ཡང་འགོག་མི་ཨིན་པས། ཁྲལ་གྱི་རིམ་ལུགས་ཚུ་འདི་ ངོ་མ་ར་ མི་ཚུ་གིས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལུ་ག་ཅི་ར་བགོ་བཤའ་རྐྱབ་དགོ་མི་དང་ ག་ཅི་ར་རང་གི་དོན་ལུ་ཉར་སྦ་ཆོག་མི་ཚུ་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཐག་གཅད་འབད་སའི་ཐབས་ལམ་ཨིན། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ ཐབས་ལམ་འདི་ཚུ་ ཉིན་བསྟར་བཞིན་དུ་མི་ཐེར་འབུམ་ལེ་ཤ་ཅིག་གི་གུ་ལུ་བཙུགས་སྤྱོད་འབདཝ་ཨིན། ཁྲལ་གྱི་རིམ་ལུགས་འདི་ཚུ་གིས་ མི་ཚེ་ནང་ལུ་གལ་ཆེ་བའི་འགན་ཁག་ཅིག་སྐྱོ་དོ་ཡོདཔ་ལས་ ཤོག་ལེབ་འདི་ནང་ ཁྲལ་གྱི་སྐོར་ལས་ ཐུང་ཐུང་ཅིག་སྦེ་བལྟ་སྟེ་ ག་དེ་སྦེ་ཡོད་མི་གདམ་ཁ་གཞན་ཚུ་ག་ཅི་ར་ཡོདཔ་ཨིན་ན་བལྟ་གེ།

ཤོག་ལེབ་འདི་ནང་ང་བཅས་ཀྱིས་གསལ་སྟོན་འབད་ནི་ཨིན་དོ་བཟུམ་སྦེ་ རང་བཞིན་གྱི་སྦྱིན་པ་ཚུ་ནང་ལུ་བགོ་བཤའ་རྐྱབ་མི་སྤྱི་ཚོགས་ཚུ་གིས་ ཁྲལ་བསྡུ་ནི་མི་དགོ། དེང་སང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཚུ་གིས་ མི་ཚུ་གིས་རང་གི་ས་གནས་སྡེ་ཚན་ལུ་ཕན་ཐོགས་འབད་མི་ལུ་ཁྲལ་བཀལ་དགོཔ་ཐལ་ཡོད། ག་ཅི་སྦེ་ཟེར་བ་ཅིན་ ས་ཆའི་བདག་དབང་ལས་བརྟེན་ མི་ཚུ་གིས་ སྤྱི་ཚོགས་ལས་ ཐོན་ཁུངས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་འདོན་འཐེན་འབདཝ་ཨིན— སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་འདི་ཚུ་ དུས་ཚོད་ཁ་གྲངས་རེ་ནང་སླར་གསོ་འབད་དགོཔ་ཨིན། འདི་གི་ཚབ་ལུ་ང་བཅས་ཀྱིས་ས་ཆའི་རིན་ཐང་འདི་ ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་དང་གཅིག་ཁར་བགོ་བཤའ་རྐྱབ་པ་ཅིན་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་འདི་ཚུ་སླར་གསོ་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ཁྲལ་མི་དགོ།

སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་ཡོང་འབབ་རིམ་ལུགས་ཆ་མཉམ་ མཐུན་སྒྲིལ་ཐོག་ལས་ལཱ་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ ག་ཅི་ར་མིན་འདུག་ལས་འཁྲིལ་དགོ་པའི་ཁྱད་ཆོས་འགའ་ཤས་ལུ་བལྟ་གེ། "ཁྲལ་གྱི་མཐའ་མཇུག་གི་ལེགས་བཅོས: ས་ཆའི་གླ་ཁ་ལས་སྤྱི་འཐུས་ཡོང་འབབ," ནང་ Foldvary གིས་ དེ་བཟུམ་མའི་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ལྔ་གི་གྲོས་འདེབས་འབད་ནུག། Foldvary ལས་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ སྤྱི་འཐུས་ཡོང་འབབ་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཚུ་ ཡིན་དགོ་མི་ཚུ་:

1. ལཱ་འགན་ལྡན་པ་
2. འཇམ་ཏོང་ཏོ་
3. དྭངས་གསལ་
4. དྲང་བདེན་
5. ཡོང་འབབ་ལངམ་

ཐུགས་སྣང་འདི་ནང་ལུ་ ས་ཆའི་ཕན་འདེབས་ཚུ་གིས་ སྲོལ་སྲུང་ཁྲལ་ཚུ་གི་ཚབ་ལུ་ཆ་འགྲིགས་འགྱོ་ནིའི་ནུས་པ་ཡོད་ག་མེད་ག་ལུ་བལྟ་སྟེ་ དགོ་པའི་མཁོ་ཆ་ལྔ་པོ་ཆ་མཉམ་ཚང་ཚུགས་ག་མི་ཚུགས་བལྟ་གེ།

བརྡ་ལམ་ 9-1: ཁྲལ་གྱི་མཐའ་མཇུག་གི་ལེགས་བཅོས: ས་ཆའི་གླ་ཁ་ལས་སྤྱི་འཐུས་ཡོང་འབབ

ཡིག་ཆ་འདི་ནང་ལུ་ དཔལ་འབྱོར་ཤེས་ཡོན་མཁས་མཆོག་ Fred Foldvary གིས་ ས་ཆའི་ཕན་འདེབས་ཚུ་དང་དེ་ཚུ་གིས་སྤྱི་ཚོགས་ལུ་ཐོན་འབྲས་ག་ཅི་སྨོ་ཟེར་ཉེ་སུ་ལས་བལྟ་སྟེ་ཡོད།

http://unitism.co/ultimatereform

ལཱ་འགན་ལྡན་པ་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ (ང་བཅས་ཀྱི་ཚད་གཞི་དང་པ) སྤྱི་འཐུས་ཡོང་འབབ་བསྡུ་ལེན་གྱིས་ ཐོན་སྐྱེད་དང་སྤྱོད་ཚུགས་ལུ་ གལ་སྲིད་ཡོད་པ་ཅིན་ཡང་ ཉུང་ཤོས་ར་ཤུགས་འཐེབ་ཨིན།⁵¹ ཁྲལ་གྱིས་ཐོན་སྐྱེད་དང་སྤྱོད་ཚུགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཚུ་གུ་ལུ་གཏང་མི་ཉེས་པའི་འབྲས་འབྱུང་ཚུ་འགྲེལ་བཤད་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ deadweight loss དང་ excess burden ཟེར་མི་མིང་ཚིག་ཚུ་ དཔལ་འབྱོར་ཤེས་ཡོན་ནང་ལུ་བཀོལ་སྤྱོད་འབདཝ་ཨིན། ག་ཅི་སྦེ་ཟེར་བ་ཅིན་ ཐོན་སྐྱེད་དང་སྤྱོད་ཚུགས་ཀྱི་ཁྲལ་ཚུ་ (ཡོང་འབབ་ཁྲལ་དང་ གླ་ཐོ་ཁྲལ་ དེ་ལས་ཚོང་ཁྲལ་བཟུམ) གྱིས་ ཅ་དངོས་དང་ཞབས་ཏོག་ཚུ་གི་གོང་ཚད་ཡར་སེང་འབདཝ་ལས་ ང་བཅས་ཀྱིས་ ཡོངས་བསྡོམས་ཀྱི་ཅ་དངོས་དང་ཞབས་ཏོག་མངམ་སྦེ་བཟོ་དགོཔ་ཐོན་ཏེ་ དེ་འབདཝ་ད་ཡང་ མཐའ་མཇུག་ལུ་ ང་བཅས་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་འབད་མི་འདི་ཉུང་སུ་ཨིན། ཁྲལ་འདི་ཚུ་གིས་ དགོས་མཁོ་ཆེ་ཤོས་ཡོད་སར་ལས་ ཐོན་ཁུངས་འདོན་ཏེ་ ས་གཞན་ཁ་ལུ་ལཱ་འགན་ལྡན་ཏོག་ཏོ་སྦེ་བཀོལ་མི་ཚུགས།

དཔེར་ན་ གླ་ཐོ་ཁྲལ་གྱིས་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་དོན་ལུ་ལཱ་གཡོག་གསར་བསྐྲུན་འབད་མི་གི་དོན་ལས་ ཚོང་ལས་དང་ཚོང་འབྲེལ་པ་ཚུ་ལུ་ཉེས་ཆད་བཀལ་ནི་དང་ ཚོང་ཁྲལ་བཟུམ་མའི་སྤྱོད་ཚུགས་ཁྲལ་གྱིས་ མཁོ་ཆེ་བའི་ཅ་ཆས་ཚུ་འཐོབ་ནིའི་ལམ་འགོག་ནི་ དེ་ལས་མ་དངུལ་ཁེ་འབབ་ཁྲལ་གྱིས་ མ་དངུལ་གྱི་འཛུགས་སྐྱོང་ཚུ་འགོག་ནི། བཟོ་སྐྲུན་ཁ་ལུ་ཁྲལ་གྱིས་ གོང་འོས་འཕྲོདཔ་སྦེ་གནས་ཁྱིམ་གསར་བསྐྲུན་འབད་ནི་འགོག་ནི་དང་ ཁྱིམ་གཡུས་ཚུ་མཛེས་སྡུག་ཅན་བཟོ་ནི་ལུ་འགོག་རྐྱེན་འབདཝ་ཨིན། མདོར་བསྡུ་བ་ཅིན་ ང་བཅས་ད་ལྟོའི་ཁྲལ་རིམ་ལུགས་འདི་ ཕལ་ཆེར་ཆ་ར་ལུ་ ཤོར་-ཤོར་གྱི་གནད་དོན་ཅིག་ཨིན།

དེ་འབདཝ་ད་ ང་བཅས་ཀྱིས་འདི་གི་ཚབ་ལུ་ས་ཆ་བགོ་བཤའ་རྐྱབ་པ་ཅིན་ག་ཅི་འབྱུང་ནི་ཨིན་ན? སྡེ་ཚན་ས་ཆའི་ཕན་འདེབས་ཚུ་ ས་ཆ་བཀོལ་སྤྱོད་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་སྤྲོད་མི་གླ་ཆ་ཨིན། ས་ཆའི་ཕན་འདེབས་ལུ་གཞི་བཞག་པའི་རིམ་ལུགས་ཅིག་གིས་ ཐོན་སྐྱེད་དང་སྤྱོད་ཚུགས་ལུ་གནོདཔ་མི་སྐྱེལ། ག་ཅི་སྦེ་ཟེར་བ་ཅིན་ མི་ཚུ་གིས་ ཐོན་སྐྱེད་དང་སྤྱོད་ཚུགས་ཀྱི་དོན་ལུ་ས་ཆ་བཀོལ་སྤྱོད་འབད་ནི་ར་མུ་འཐུད་འགྱོ་ནི་ཨིན། འདི་འབདཝ་ད་ ད་རེས་ནངས་པ་ མི་ཚུ་གིས་ ངོ་མ་ར་དགོ་པའི་ས་ཆ་ག་དེ་སྦེ་ཡོད་མི་ཙམ་ཅིག་བཀོལ་སྤྱོད་འབད་ནི་ཨིན། ས་ཆའི་ཕན་འདེབས་ཚུ་གིས་ མི་ཚུ་གིས་ས་ཆ་ལཱ་འགན་ལྡན་ཏོག་ཏོ་སྦེ་བཀོལ་སྤྱོད་འབད་ནི་ལུ་སྤྲོ་བ་སྤེལཝ་ལས་ ས་ཆ་ལེགས་ཤོམ་སྦེ་བཀོལ་སྤྱོད་འབད་ཚུན་ཚོད་ ཐོན་སྐྱེད་ལས་སྡེ་ཚུ་གི་ཁེ་འབབ་མར་ཕབ་མི་འབད། ས་ཆའི་ཕན་འདེབས་ཚུ་གིས་ deadweight loss ག་ནི་ཡང་མི་འབྱུངམ་ལས་ ལཱ་འགན་ཤིན་ཏུ་ལྡན་པ་ཨིན།

ཁྱོད་དང་ང་གཉིས་ཀྱིས་ ཁྲལ་མི་སྤྲོད་པར་ འདི་གི་ཚབ་ལུ་ ང་བཅས་ར་གི་ས་ཆའི་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་དོན་ལུ་ སྡེ་ཚན་གྱི་ཕན་འདེབས་ཙམ་ཅིག་སྤྲོད་མི་འཛམ་གླིང་ཅིག་ལུ་ ཡིད་སེམས་འཕྲོ་ནིའི་དོན་ལུ་ བར་མཚམས་ཅིག་སྡོད་གེ:

• ཁྱོད་ ལཱ་གཡོགཔ་ ཅིག་ཨིན་པ་ཅིན་ ཁྱོད་ཀྱིས་ཁྱིམ་ནང་འབག་འགྱོ་མི་གི་མཐའ་མཇུག་གི་གླ་ཆ་འདི་ མ་ཚབ་མ་ཕབ་པའི་སྦོམ་གྱི་ཨང་འདི་ ཁྱོད་ཀྱི་གླ་ཆའི་ཤོག་ཀུ་ནང་ལུ་ཐིག་ཁ་འབྲི་ཡོད་མི་འདི་ཐོབ་པ་ཅིན་ག་དེ་སྦེ་འོང་ནི་ཨིན་ན་ཡིད་སེམས་འཕྲོ་གེ། ཁྱོད་ཀྱི་སྒེར་གྱི་ཡོང་འབབ་འདི་ ཡོང་འབབ་ཁྲལ་མ་སྤྲོད་པར་ ཤུགས་སྦེ་ཡར་སེང་འགྱོ་ནི་ཨིན། དེ་ལས་ ས་ཆ་འདི་མངམ་མི་སྦ་ནི་འབདཝ་ལས་ མི་འདོད་པའི་ལཱ་གཡོག་མེད་པའི་གནས་སྟངས་འདི་ མང་ཤོས་ར་སྔ་གོ་ལུ་སོང་ནིའི་གནས་སྟངས་ཅིག་ལུ་འགྱོ་ཚུགས།
• སྤྱོད་མཁནཔ་ ཅིག་འབད་ ཁྱོད་ཀྱིས་ ཚོང་ཁྲལ་ཡང་ན་གོང་ཁ་སྣོན་པའི་ཁྲལ་ག་ནི་ཡང་མི་སྤྲོད་པའི་འཛམ་གླིང་ཅིག་ལུ་ཡིད་སེམས་འཕྲོ་གེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཉུང་སུ་ལུ་མངམ་ཉོ་ཚུགས།
• ཁྱོད་ ཚོང་ལས་བདག་པོ་ ཅིག་ཨིན་པ་ཅིན་ ཁྱོད་ཀྱི་ཚོང་ལས་ཀྱིས་གླ་ཐོ་ཁྲལ་མི་སྤྲོད་པར་ མི་ཚེ་ག་དེ་སྦེ་འོང་ནི་ཨིན་ན་སེམས་ཁར་འཆར་གེ། ལཱ་གཡོགཔ་ཚུ་གོང་ཉུང་སུ་ཐལ་ནི་དང་ ཁྱོད་ཀྱིས་ལཱ་གཡོགཔ་མངམ་ཡང་གཡོག་བཀོལ་ཚུགས་ནི་དེ་ལས་གཅིག་ཁར་ ཁྱོད་ཀྱི་ཁེ་འབབ་ཡང་ཡར་སེང་འབད་ཚུགས་ནི་ཨིན།
• ཁྱོད་ རྒྱུ་དངུལ་འཆང་མི་ ཅིག་ཨིན་པ་ཅིན་ ཚོང་སྡེ་ཡོང་འབབ་ཁྲལ་འདི་འདོན་པ་ཅིན་ ཁྱོད་ཀྱི་མཐའ་མཇུག་གི་ཨང་འདི་ག་དེ་སྦེ་ཡར་སེང་འགྱོ་ནི་ཨིན་ན་སེམས་ཁར་འཆར་གེ།
• ཁྱོད་ མ་དངུལ་འཛུགས་མི་ ཅིག་ཨིན་ཏེ་ stocks དང་ mutual funds ཡང་ན་ retirement fund འཆང་མི་ཅིག་ཨིན་པ་ཅིན་ ཁྱོད་རའི་མ་དངུལ་ཁེ་འབབ་ཁ་ལུ་ཁྲལ་མི་སྤྲོད་པའི་ཕན་ཐོགས་ཚུ་སེམས་ཁར་འཆར་གེ། དེ་ལས་ ཁྱོད་ཀྱིས་འཆང་མི་ཚོང་སྡེ་ཚུ་ཡང་ གླ་ཐོ་དང་ཚོང་ ཁྲལ་ མ་དངུལ་ཁེ་འབབ་ དེ་ལས་ཚོང་སྡེ་ཡོང་འབབ་ཁྲལ་ མི་སྤྲོད་དགོ་པས། ཁྱོད་ཀྱི་portfolio གི་རིན་ཐང་འདི་ཤུགས་སྦེ་ཡར་འཕེལ་འགྱོ་ནི་ཨིན།
• ཁྱོད་ ཁྱིམ་བདག་ ཅིག་ཨིན་པ་ཅིན་ ཁྱོད་ཀྱིས་བཟོ་སྐྲུན་ཁྲལ་མི་སྤྲོད་པར་སྡོད་ནིའི་ཡིད་སེམས་འཕྲོ་གེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ད་རུང་ཁྱོད་ཀྱིས་བཀོལ་སྤྱོད་འབད་མི་ས་ཆ་ལུ་གླ་ཆ་སྤྲོད་ནི་ཨིན། དེ་འབདཝ་ད་ གླ་ཆ་འདི་ ས་ཆ་འདི་ཁྱོད་ལུ་ངོ་མ་ར་ག་ཙམ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་མི་ལས་ནམ་ཡང་མང་སུ་མི་འགྱོ། གཞན་ཚིག་ནང་ལུ་ ཁྱོད་ཀྱིས་ཁྱིམ་འདི་བདག་འཛིན་འབད་དེ་ ས་ཆ་འདི་ཚོང་གི་ཁ་གཡར་ཕབ་སྤྱོད་ཀྱི་ཚད་གཞི་ནང་ལུ་གླ་ཆ་སྤྲོད་དོ་བཟུམ་ཅིག་ཨིན། ཁྲལ་གཞན་ཚུ་ག་ར་འདོན་མི་ལས་བརྟེན་ ཁྱོད་ཀྱིས་འཐོབ་མི་མ་དངུལ་འདི་ ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུ་དངོས་ཀྱི་ས་གནས་རིན་ཐང་ལུ་འཇུག་སྤྱོད་འབད་མི་ ས་ཆའི་ཕན་འདེབས་ཚུ་ལས་ ཕལ་ཆེར་ཤུགས་འཐེབ་ཨིན། དེ་འབདཝ་ད་ གལ་སྲིད་ ཁྱོད་ཀྱི་ཁྱིམ་གྱི་ས་གནས་རིན་ཐང་ཡར་འཕེལ་འགྱོ་ཞིནམ་ལས་ ཡར་འཕེལ་འདི་ལས་བརྟེན་ ཁྱོད་ཀྱིས་ས་གནས་སྡེ་ཚན་ལུ་ས་ཆའི་ཕན་འདེབས་འབད་མ་ཚུགས་པ་ཅིན? ས་གནས་རིན་ཐང་ཡར་འཕེལ་འགྱོ་ཟེར་མི་འདི་ ཁྱོད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་གྱིས་ཕན་ཐོགས་མངམ་སྤྲོད་ཚུགས་ཟེར་ནིའི་དོན་དག་ཨིན། དེ་ལས་ ཁྱོད་ ས་གནས་སྡེ་ཚན་གྱི་འཐུས་མི་ཅིག་སྦེ་ ཕན་ཐོགས་འཐོབ་ནི་ཨིན། ཁྱོད་ཀྱི་ས་གནས་སྡེ་ཚན་ནང་ལུ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་ནོར་ཡར་སེང་འདི་ལས་ཕན་ཐོགས་མ་འཐོབ་པ་དང་ ཁྱོད་ཀྱི་ས་གནས་སྡེ་ཚན་ལུ་ས་ཆའི་ཕན་འདེབས་ལངམ་འབད་མ་ཚུགས་པའི་ ག་སྟེ་སྦེ་ཡང་མི་འབྱུང་ཚུགས་པའི་གནས་སྟངས་ཅིག་ནང་ལུ་ ཁྱོད་ཀྱིས་རྒྱུ་དངོས་འདི་གཞན་ལུ་སྤྲོད་ཚུན་ཡང་ན་ཤི་ཚུན་ ས་ཆ་གི་གུ་ liens (གཏའ་མཁན) བསགས་ཚུགས། འདི་ ད་རེས་ནངས་པ་ ས་ཁང་ཁྲལ་གྱི་ནང་ལུ་སྤྱིར་བཏང་འབད་དོ་བཟུམ་ཅིག་ཨིན། འདི་མི་འབྱུང་ནིའི་ཐབས་ལམ་དྲག་ཤོས་འདི་ ཁྱོད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་གྱིས་ ཁྱོད་ལུ་སྤྱི་ཚོགས་གཞི་རྟེན་ཡོང་འབབ་སྤྲོད་ནི་འདི་ཨིན། ང་བཅས་ཀྱིས་ ལེའུ་ ༡༡ པ་ གོང་འོས་འཕྲོདཔ་སྦེ་གནས་ཁྱིམ་ ནང་ལུ་ སྤྱི་ཚོགས་གཞི་རྟེན་ཡོང་འབབ་ཀྱི་སྐོར་ལས་མངམ་སྦེ་ལབ་ནི།
• ཁྱོད་ ཁྱིམ་ཉོ་ནིའི་འཆར་གཞི་ཡོད་མི་ ཅིག་ཨིན་པ་ཅིན་ (གོང་ལུ་སླབ་མི་གནད་དོན་ཚུ་ལས་བརྟེན) ཁྱོད་ལུ་ཕལ་ཆེར་རྒྱུ་དངོས་ཉོ་ནིའི་མ་དངུལ་མངམ་ཡོད་ནི་དང་ རྒྱུ་དངོས་འདི་ཡང་ཕལ་ཆེར་གོང་འོས་འཕྲོདཔ་སྦེ་ཨིན།
• ཁྱོད་ ལཱ་ཁ་ལས་ལོག་པའི་ཁྱིམ་བདག་ ཅིག་ཨིན་ཏེ་ སྤྱི་ཚོགས་ཉེན་སྲུང་ལས་མ་གཏོགས་ཡོང་འབབ་ག་ནི་ཡང་མེད་པ་ཅིན་ ཁྱོད་ ལཱ་ཁ་ལས་ལོག་པའི་དུས་ཡུན་ནང་ལུ་ ས་ཆ་ དང་ ཁྱིམ་གཉིས་ཆ་ར་གླ་ཁ་སྤྲོད་དགོ་མི་ མི་གྲངས་མེད་པའི་ལཱ་ཁ་ལས་ལོག་མི་ཚུ་ལས་ལེགས་ཤོམ་ཨིན། དེ་གི་ཁར་ ཟ་ཆས་དང་ཅ་དངོས་གཞན་ཚུ་ཁྲལ་གྱི་འཁྲི་བ་མེདཔ་ལས་ གོང་ཉུང་སུ་ཐལ་ནི་ཨིན། དེ་ལས་ གལ་སྲིད་ སྡེ་ཚན་ཚུ་གིས་སྤྱི་ཚོགས་གཞི་རྟེན་ཡོང་འབབ་གཞི་བཙུགས་འབད་བ་ཅིན་ ལཱ་ཁ་ལས་ལོག་མི་ཚུ་ ག་ཅི་ཡང་སེམས་ཁྲལ་འབད་མི་དགོ།
• ཁྱོད་ ས་ཞིང་པ་ ཅིག་ཨིན་པ་ཅིན་ ཁྱོད་ཀྱི་ལྟ་རྟོག་འོག་ལུ་ཡོད་པའི་ས་ཆ་གི་དོན་ལུ་ས་ཆའི་ཕན་འདེབས་སྤྲོད་ནི་ཨིན། ཁྱོད་ཀྱི་ས་ཞིང་གི་ཕན་འདེབས་འདི་ ས་ཆ་གི་ལེགས་བཅོས་མ་འབད་བའི་གླ་ཁའི་རིན་ཐང་ལས་ནམ་ཡང་མང་སུ་མི་འགྱོ། དེ་ལས་ ལཱ་འགན་ལྡན་པ་དང་ཐོན་སྐྱེད་ཅན་གཉིས་ཆ་ར་སྦེ་བཀོལ་སྤྱོད་འབད་བ་ཅིན་ ས་ཆ་གིས་རྟག་བུ་ལྷག་ལུས་ཐོན་སྐྱེད་འབྱུང་ནི་ཨིན། ས་ཆ་འདི་གི་ལྟ་རྟོགཔ་སྦེ་ ཁྱོད་ཀྱིས་ ཁྲིམས་ཀྱིས་ཆོག་པའི་ཐབས་ལམ་ག་ཅི་ར་འབད་རུང་ ས་ཆ་བཀོལ་སྤྱོད་འབད་ནིའི་དབང་ཆ་ཡོད་མི་ག་ར་ཉར་ཚུགས།
• མཐའ་མཇུག་ལུ་ མ་དངུལ་མངམ་སྤྲོད་དགོ་མི་འདི་ ས་ཆ་ལཱ་འགན་མ་ལྡན་པ་སྦེ་བཀོལ་སྤྱོད་འབད་མི་ཚུ་ ཡང་ན་ ས་ཆ་ལས་ཐད་ཀར་དུ་ཁེ་འབབ་འཐོབ་ནི་འདོད་མི་ཚུ་ཙམ་ཅིག་ཨིན། དངུལ་ཁང་དང་ ས་ཁང་འཛུགས་སྐྲུན་པ་ གཏེར་ཁ་ལས་སྡེ་ དེ་ལས་ སྤྱིར་བཏང་འབད་རང་གི་ཆ་ཤས་ལས་མངམ་ཡང་འཕྲོག་མི་ ས་འདོན་ལས་སྡེ་གཞན་ཚུ་གིས་ འདི་གི་ཚབ་ལུ་ རིགས་མཐུན་པའི་ཁེ་འབབ་ཙམ་ཅིག་དང་ལེན་འབད་དགོཔ་ཐལ་ནི་ཨིན།

གནད་དོན་འདི་ཚུ་ ལེགས་ཤོམ་ཡོད་ཤས་ཆེ་དྲགས་ཀྱིས་སྦེ་ ངོ་མ་ཨིན་ནི་མ་ཆ་སྙམ་པས་ག? ངོ་མ་ར་སྙམ་པས། ང་བཅས་ ང་བཅས་རའི་ད་ལྟོའི་གནས་སྟངས་ལུ་ག་དེ་སྦེ་གོམས་འདྲིས་ཡོདཔ་ལས་ ནུས་པ་ཡོད་པའི་གནས་སྟངས་འདི་ ངོ་མ་མེན་པར་ལབ་དོ་བཟུམ་ཐོན་ནི་མས— དེ་འབདཝ་ད་ འདི་ད་ལྟོ་མེདཔ་ལས་ཙམ་ཅིག་སྦེ་འདི་སྦེ་ཐོན་ནི་ཨིན། འགྲུབ་མི་བཏུབ་ལས་མེན། "འགྲུབ་ཚར་ཚུན་ཚོད་རྟག་བུ་འགྲུབ་མི་བཏུབ་པས་ཟེར་ཐོནམ་ཨིན" ཟེར་ Nelson Mandela གྱིས་ཐེངས་གཅིག་གསུང་ནུག། ད་ལྟོ་ ང་བཅས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འདི་ ལཱ་འགན་ཤུགས་ཀྱིས་སྡེ་མེདཔ་ལས་ དེ་གི་བར་ན་ལུ་ང་བཅས་ཀྱིས་རང་བཞིན་ལ་ཡང་གཏོར་བཤིག་གཏང་དོ་ཡོདཔ་ལས་ མཐུན་འགྱུར་ཅན་གྱི་རིམ་ལུགས་ཅིག་ནང་ལུ་ ག་ར་གི་དོན་ལུ་དངོས་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོང་ནིའི་སྲིད་པ་འདི་ རྨི་ལམ་གྱི་སྙིང་སྒྲིལ་ཅིག་བཟུམ་སྦེ་ཐོན་ནི་མས། འདི་འབདཝ་ད་ ང་བཅས་ཀྱིས་ ཆུ་གུ་ལཱ་འབད་སྡོད་ནི་བཀོག་སྟེ་ ཡང་དག་པའི་གནས་སྟངས་ནང་ལུ་ ཕན་ཐོགས་ཅན་གྱི་ལས་འགུལ་ཚུ་འབྱུང་བཅུག་པ་ཅིན་ ང་བཅས་རའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ རང་བཞིན་གྱིས་འདི་བཟུམ་མའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ མྱོང་ཚུགས།

ང་བཅས་ཀྱི་ད་ལྟོའི་ཁྲལ་རིམ་ལུགས་ལས་བརྟེན་གྲུབ་པའི་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་གོ་མ་ཆོད་པའི་སྤྲོད་ཐངས་ལས་འབྱུང་མི་ excess burden འདི་ དེང་སང་གི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གྲོས་བསྡུར་ལེ་ཤ་གི་ལྟེ་བ་ལུ་ཡོདཔ་ཨིན། ནམ་ར་འབད་རུང་ མི་ཚུ་གིས་གཞུང་ཆུང་ཀུ་ཡང་ན་ཁྲལ་རིམ་ལུགས་ཀྱི་ལེགས་བཅོས་ལུ་རྒྱབ་སྐྱོར་འབདཝ་ད་ ངོ་མ་ར་དམིགས་གཏད་འདི་ ཡོངས་བསྡོམས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འདི་ མངམ་ལཱ་འགན་ལྡན་པ་ བཟོ་ནིའི་དོན་ལས་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་deadweight loss འདི་མར་ཕབ་འགྱོ་ནི་འདི་མཐོང་ནི་ཨིན། བསམ་འཆར་འདི་ གལ་སྲིད་གཞུང་གིས་ཤུགས་ཉུང་སུ་སྤྱོད་པ་ཅིན་ ཁྲལ་གྱི་ཐོག་ལས་མངམ་སྦེ་མ་དངུལ་བསྡུ་མི་དགོ་ཟེར་ནི་འདི་ཨིན། འདི་ ང་བཅས་ཀྱི་སྲོལ་སྲུང་གི་ཉམས་མྱོང་གིས་ དཔལ་འབྱོར་འདི་འགོག་ནིའི་སྲོལ་ཡོདཔ་སྦེ་སྟོན་པས། དེ་ལས་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་deadweight loss འདི་ ཁྲལ་སྣ་ཚོགས་མར་ཕབ་ཀྱི་ཐོག་ལས་འགྲུབ་ཚུགས་རུང་ ཁྲལ་ལས་ ང་བཅས་ཀྱིས་ རང་བཞིན་གྱི་སྦྱིན་པ་ཚུ་ནང་བགོ་བཤའ་རྐྱབ་ཚུགས་པའི་རིམ་ལུགས་ཅིག་ལུ་ ལམ་སྟོན་འཇམ་ཏོང་ཏོ་ཅིག་གི་ཐོག་ལས་ ལཱ་འགན་མངམ་ལྡན་པ་སྦེ་ ཁེ་ཐོག་མངམ་དང་ མ་འགྲོ་ཉུང་སུ་སྦེ་འགྲུབ་ཚུགས།

Foldvary གིས་ ས་ཆའི་ཕན་འདེབས་ཚུ་ ས་ཆ་གི་གླ་ཁའི་རིན་ཐང་གི་བརྒྱ་ཆ་ ༨༠ དེ་ཅིག་འབད་ནིའི་གྲོས་འདེབས་འབདཝ་ཨིན། སྤྱིར་བཏང་ ཁྱིམ་བདག་དང་ས་ཆ་སྤྱོད་མི་གཞན་ཚུ་ལུ་ ཕན་ཐོགས་ཙམ་ཅིག་བཞག་ནི་འདི་ལེགས་ཤོམ་ཨིན། ག་ཅི་སྦེ་ཟེར་བ་ཅིན་ ལམ་ལུགས་འདི་གིས་ རྩིས་སྟོན་གྱི་འཛོལ་བ་ཚུ་ལུ་ས་གོ་སྤྲོད་ནི་དང་ ས་ཁང་ཚོང་ལམ་འདི་ ལཱ་འགན་དྲག་ཤོས་སྦེ་ལཱ་འབད་བཅུག་ནིའི་ས་གོ་སྤྲོདཔ་ཨིན། གལ་སྲིད་ ས་ཆ་འདི་ ལོ་གཅིག་ལུ་$6,000 དེ་ཅིག་ཁ་གཡར་ནི་འབདཝ་ཨིན་པ་ཅིན་ རྒྱུ་དངོས་འདི་ས་ཆ་སྤྱོད་མི་ལུ་ལོ་གཅིག་ནང་$4,800 དེ་ཅིག་གོང་ཐལ་ནི་ཨིན། ($4,800 འདི་ $6,000 གི་བརྒྱ་ཆ་ ༨༠ ཨིན)། ལེགས་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་ ད་ལྟོ་ས་ཆ་འདི་ལུ་ལོ་གཅིག་ནང་$4,800 གི་གོང་ཡོདཔ་ལས་ དེ་གི་ཚོང་གི་གོང་ཚད་འདི་ ཁ་གཡར་གྱི་གོང་ཚད་དང་འབྲེལ་ཏེ་མར་འགྱོཝ་ཨིན། ས་ཆ་འདི་ ཧེ་མ་$150,000 ལུ་བཙོང་ནི་ཨིན་པ་ཅིན་ ད་ལྟོ་འདི་$40,000 ཙམ་ཅིག་ལུ་ཙམ་ཅིག་བཙོང་ནི་ཨིན། (སྡེ་ཚན་ས་ཆའི་ཕན་འདེབས་ཚུ་གིས་ རྒྱུ་དངོས་ཀྱི་རིན་ཐང་ལུ་ག་དེ་སྦེ་ཤུགས་འཐེབ་ཨིན་ན་གི་སྐོར་ལས་ གནས་ཚུལ་མངམ་ཟུར་ཐོ་ནང་སྤྲོད་ནི་ཨིན)། ས་ཆའི་ཕན་འདེབས་འདི་ཚུ་ ས་ཆ་ལུ་རྐྱངམ་ཅིག་འཇུག་སྤྱོད་འབདཝ་ཨིན། བཟོ་སྐྲུན་ཁྲལ་འདི་ ས་ཆའི་ཕན་འདེབས་དང་ མི མཐུན། ག་ཅི་སྦེ་ཟེར་བ་ཅིན་ ས་ཆའི་ཕན་འདེབས་ཅིག་ རྒྱུ་དངོས་འདི་ལུ་ བཟོ་སྐྲུན་བཟུམ་མའི་ལེགས་བཅོས་ཡོད་པ་ཅིན་ རྒྱུ་དངོས་ཀྱི་ཡོངས་བསྡོམས་རིན་ཐང་ལུ་མི་འཇུག་སྤྱོད་འབད། འདི་ ས་མཐའི་ ས་ཆ་ གི་རིན་ཐང་ལུ་རྐྱངམ་ཅིག་འཇུག་སྤྱོད་འབདཝ་ཨིན། འདི་ལམ་ལུགས་འདི་གི་ཐོག་ལས་བགོ་བཤའ་རྐྱབ་ཨིན།⁵²

ང་བཅས་ཀྱི་ཚད་གཞི་གཉིས་པ་འདི་འཇམ་སྟ་ཡོདཔ་འདི་ཨིན། སྤྱི་འཐུས་ཡོང་འབབ་རིམ་ལུགས་ཚུ་ ཕན་ཐོགས་ཅན་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ འཇམ་ཏོང་ཏོ འབད་དགོ། མི་ཚུ་གིས་ ལཱ་དང་ ནང་མི་ དེ་ལས་ ལུས་ངལ་གསོ་བའི་ལས་འགུལ་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ཉར་ནིའི་དུས་ཚོད་ཟ་ནི་འབད་མི་ ཁྲལ་འབུལ་ཕུལ་གྲ་སྒྲིག་འབད་ནི་ལུ་ དུས་ཚོད་མངམ་བཀོལ་སྤྱོད་འབདཝ་ད་ ང་བཅས་ཀྱིས་ག་དེ་སྦེ་ མི་ཚུ་གིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་ནི་ཨིན་ན་རེ་བ་བསྐྱེད་ཚུགས? དཔེར་ན་ ཡུ་ཨེས་ཁྲལ་འབུལ་ཕུལ་ཚུ་ འཇམ་སྟ་ལས་གཞན་ཨིན། Taxpayer Advocate Service ཟེར་མི་ U.S. Internal Revenue Service (IRS) གི་ཡན་ལག་སྡེ་ཚན་ཅིག་གིས་ དེ་གི་ 2010 ལོའི་ Congress ལུ་ལོ་བསྟར་སྙན་ཞུ་ནང་ལུ་ ཡུ་ཨེས་ཁྲལ་སྤྲོད་མི་དང་ཚོང་ལས་ཚུ་གིས་ ལོ་བསྟར་བཞིན་དུ་ཁྲལ་འབུལ་ཕུལ་ནིའི་དོན་ལུ་ ཆུ་ཚོད་ཐེར་འབུམ་ ༦.༡ དེ་ཅིག བཀོལ་སྤྱོད་འབདཝ་ཨིན་ཟེར་ཚོད་རྩིས་འབདཝ་ཨིན། གལ་སྲིད་ ཆུ་ཚོད་འདི་ཚུ་ག་ར་ ཕྱི་ལས་ལཱ་འབད་བཅུག་པ་ཅིན་ འདི་གིས་ ལས་གཡོགཔ་ས་ཡ་གསུམ་དེ་ཅིག་ལུ་ ལོ་ཧྲིལ་བུ་ དུས་ཚོད་ཧྲིལ་བུའི་ལས་གཡོག སྤྲོད་ཚུགས།⁵³ དེ་གི་ཁར་ ཡུ་ཨེས་ནང་ལུ་ ཁྲལ་མཐུན་སྒྲིག་གི་འགྲོ་སོང་འདི་ $163 ཐེར་འབུམ་ཟེར་ཚོད་རྩིས་འབདཝ་ཨིན། འདི་ ཡོང་འབབ་ཁྲལ་ནང་འདྲེན་ཡོངས་བསྡོམས་ཀྱི་བརྒྱ་ཆ་ ༡༡ ཨིན།⁵⁴ གལ་སྲིད་ ཁྲལ་མཐུན་སྒྲིག་འདི་ ལས་སྡེ་ཅིག་ཨིན་པ་ཅིན་ འདི་ ཡུ་ནའི་ཊེཌ་སི་ཊེཊསི་ནང་ལུ་ ལས་སྡེ་ཆེ་ཤོས་ཚུ་གྲས་ལས་གཅིག་ ཨིན་ནི་ཨིན།⁵⁵ IRS ཁྲལ་ཁྲིམས་འདི་ར་ ག་དེ་འཐུང་ཐལ་ཡོདཔ་ཟེར་བ་ཅིན་ དེ་གི་འཐུང་ཚད་འདི་ མཐུན་པ་སྦེ་ཐག་གཅད་ཡང་མི་ཚུགས་ནི་འདི་འདུག། དེ་གི་ 2010 ལོའི་ལོ་བསྟར་སྙན་ཞུ་ནང་ལུ་ Taxpayer Advocate Service གིས་ ཁྲལ་ཁྲིམས་ནང་ལུ་ ཚིག་ས་ཡ་ ༣.༨ དེ་ཅིག་ཡོད་ཟེར་ཚོད་རྩིས་འབདཝ་ཨིན། གལ་སྲིད་ ཡུ་ཨེས་ letter ཤོ་ཚད་ཀྱི་ཤོག་ཀུ་གུ་ལུ་པར་སྐྲུན་འབད་བ་ཅིན་ འདི་ལུ་ ཤོག་ལེབ་ ༡༥,༢༠༠ དེ་ཅིག་དགོ་ནི་ཨིན། ཁྲལ་རིམ་ལུགས་ཅིག་ནང་ལུ་འདྲོག་སྦྲང་ཡོད་པ་ཅིན་ ཁྲལ་སྤྲོད་མི་ ཡང་ན་ གཞུང་གཉིས་ཆ་ར་ལུ་ ཕན་ཐོགས་ག་ནི་ཡང་མེད་པར་ རྒྱུ་ནོར་འགོ་མེད་པར་ཟ་ཝ་འོང་ནི་ཨིན། ལོག་ལྟབ་ ང་བཅས་ཀྱིས་རྟོགས་མི་འདི་ ང་བཅས་ཀྱི་ད་ལྟོའི་ཁྲལ་རིམ་ལུགས་འདི་ ངོ་མ་ར་ཆདཔ་ཨིན། འདི་ ལཱ་འགན་མེད་པར་མ་ཚད་ དགོས་མེད་ཀྱི་འདྲོག་སྦྲང་ཡང་ཡོད།

དེ་འབདཝ་ད་ སྡེ་ཚན་ས་ཆའི་ཕན་འདེབས་ཚུ་གི་སྐོར་ལས་ག་ཅི་སྨོ? ས་ཆའི་ཕན་འདེབས་ཚུ་ རིན་ཐང་ནང་ལུ་ ཙམ་ཅིག་གཏན་ཁེལ་ཡོད་དོ་བཟུམ་སྦེ་ ངོ་མ་ར་གསལ་ཏོག་ཏོ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལས་ ཙམ་ཅིག་འཇམ་ཏོང་ཏོ་ཨིན། འདི་ ས་ཆ་གི་ཚོང་ཁ་གཡར་གྱི་རིན་ཐང་ལུ་གཞི་བཞག་ཨིན། འདི་ ལོ་གཅིག་ནང་ ཉུང་ཤོས་ཐེངས་གཅིག་ རྩིས་སྟོན་འབད་དགོ། འདི་ཚུ་ལུ་ ཕབ་ཆ་ཡང་མེད་ནི་དང་ འཛིན་སྐྱོང་གི་ལམ་ལུགས་ཡང་ཉུང་སུ་ཡོད། ཁོ་གི་ལཱ་ "ཁྲལ་གྱི་མཐའ་མཇུག་གི་ལེགས་བཅོས" ནང་ལུ་ Foldvary གིས་ ས་ཆའི་ཕན་འདེབས་དང་ཅིག་ཁར་ "ཁྲལ་གྱི་ཞིབ་དཔྱད་ག་ནི་ཡང་ལོག་མི་འཐོན། ཁྲལ་གྱི་དོན་ལུ་ཐོ་བཀོད་ཡང་མི་དགོ། འདི་གི་ཚབ་ལུ་ ཁྱོད་ཀྱིས་ utilities ལུ་འཐོབ་དོ་བཟུམ་སྦེ་ ཟླ་རིམ་གྱི་འགྲོ་སོང་ཐོ་ཅིག་འཐོབ་ནི། ཁྱོད་ཀྱིས་འགྲོ་སོང་ཐོ་འདི་ སྤྲོད་རྐྱངམ་ཅིག་ ཡང་ན་ མ་དངུལ་རྩིས་ཁྲ་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་ཕབ་ཆ་འབད་བཅུག་ཚུགས། འདི་དང་གཅིག་ཁར་ གཞུང་གིས་ རྩིས་ཁྲ་སྤྲོ་ཤས་ཆེ་མི་ཚུ་སྦྱོར་སྤྲོད་འབད་ནི་དང་ མི་ངོ་སོ་སོའི་ཁྲལ་ཐོ་ཉར་ནིའི་འགྲོ་སོང་མཐོ་མི་ལས་ཐར་ཚུགས། འདི་གིས་ ས་ཁང་ཐོ་ཉར་ནི་དང་ ས་ཆའི་རིན་ཐང་རྩིས་སྟོན་འབད་ནི་རྐྱངམ་ཅིག་དགོ། འདི་གཉིས་ཆ་ར་ བཟོ་སྐྲུན་ཁྲལ་གྱི་དོན་ལུ་ ད་ལྟོ་ལས་ར་འབདཝ་ཨིན།"

ཞིབ་འཚོལ་པ་ཚུ་གིས་ ས་ཆའི་རིན་ཐང་གི་ ངེས་བདེན་གྱི་རྩིས་སྟོན་འདི་དཀའ་ངལ་ཅན་ཨིན་ཟེར་སླབ་ཨིན་རུང་ ནུས་པ་ཡོད་པའི་ཚད་ལྡན་གྱི་ཐབས་ལམ་ལེ་ཤ་ཡོད། ལས་རིགས་ཀྱི་ས་ཁང་རིན་ཐང་འཇལ་མི་ཚུ་གིས་ མེ་ཉེན་སྲུང་གི་དོན་ལུ་ ས་ཆའི་རིན་ཐང་འདི་ བཟོ་སྐྲུན་གྱི་རིན་ཐང་ལས་སོ་སོ་ཕྱེ་སྟེ་ ལམ་ལུགས་ལྟར་དུ་འབདཝ་ཨིན། བཟོ་སྐྲུན་ཁྲལ་གྱི་རྩིས་སྟོན་འདི་ནང་ལུ་ རིན་འཇལ་མི་གིས་ རྒྱུ་དངོས་ནང་ལུ་འཛུལ་ཏེ་ བཟོ་སྐྲུན་སྣ་ཚོགས་ཞིབ་རྟོག་འབད་དེ་ དེ་ཚུ་གི་རིན་ཐང་ཐག་གཅད་འབད་དགོཔ་ཡོད་མི་ལས་ ལོག་སྟེ་ ས་ཆ་རིན་ཐང་གི་རྩིས་སྟོན་ཚུ་ འཛུལ་ཞུགས་མེདཔ་ཨིན། ག་ཅི་སྦེ་ཟེར་བ་ཅིན་ སྤྱིར་བཏང་ ས་ཐོག་གི་ཞིབ་རྟོག་མི་དགོ། རྒྱུ་དངོས་བཙོང་ནི་ལས་འཐོབ་པའི་ཨང་ཡིག་ཚུ་— ས་ཆ་སྟོངམ་བཙོང་ནིའི་གནད་སྡུད་དང་ ཚོང་ལས་ཀྱི་ས་ཁང་ཁ་གཡར་གྱི་ཨང་ཡིག་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་— གློག་རིག་ཅན་གྱི་དཔེ་གཞི་ཚུ་ནང་བཙུགས་ཚུགས། འདི་གི་ཐོག་ལས་ རིན་འཇལ་མི་ཚུ་གིས་ ས་གནས་སྤྱིར་བཏང་རེ་རེའི་དོན་ལུ་ ས་ཆའི་རིན་ཐང་ཐག་གཅད་འབད་ཚུགས། རྒྱུ་དངོས་ཀྱི་རིན་ཐང་འདི་ བཟོ་སྐྲུན་སོ་སོའི་རིན་ཐང་གིས་ ཤུགས་འཐེབ་ཐེབས་ཀྱིས་ཤུགས་འཐོན་མི་ལས་སོ་སོ་སྦེ་ ས་ཆ་རིན་ཐང་འདི་ སྤྱིར་བཏང་ འཁྲིས་ཁ་གི་ས་ཆ་ཅིག་ལས་གཞན་ཅིག་ལུ་ ཙམ་ཅིག་རྐྱངམ་ཅིག་ཐ་དད་པ་ཨིན། Foldvary གིས་ གློག་རིག་ཅན་གྱི་ས་ཁྲ་ཞབས་ཏོག་འདི་ "ས་ཆའི་རིན་ཐང་ནང་ལུ་ ལོ་-བསྟར་འཕར་ཕབ་ལས་ཡུན་རིང་གི་འགྱུར་ཤོག་ལུ་གལ་ཁ་སྟོན་" དགོ་པའི་ཐབས་ལམ་ནང་ལུ་ བསྟར་སྤྱོད་འབད་ནིའི་གྲོས་འདེབས་འབདཝ་ཨིན།

བརྡ་ལམ་ 9-2: ས་ཆའི་རིན་ཐང་ཚུ་གི་གློག་རིག་ཅན་གྱི་དཔེ་གཞི་

བརྙན་ཐུང་འདི་ནང་ལུ་ London School of Economics གི་ སློབ་སྟོན་པ་ Gabriel Ahlfeldt གིས་ Chicago གི་ལོ་རྒྱུས་ས་ཆ་རིན་ཐང་གི་ ས་གནས་-དུས་ཚོད་ཀྱི་གནད་སྡུད་ཁྱད་པར་ཅན་ཅིག་སྟོན་ཏེ་ གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ས་གནས་གཞི་བཀོད་ནང་ལུ་འགྱུར་བ་ཚུ་གི་སྐོར་ལས་ཤེས་རྟོགས་སྤྲོདཔ་ཨིན།

http://unitism.co/landvalueassessment

ནུས་པ་ཡོད་པའི་སྤྱི་འཐུས་ཡོང་འབབ་རིམ་ལུགས་ག་ཅི་ར་འབད་རུང་ རང་བཞིན་གྱིས་ ལོག་སྤྱོད་དང་ ངན་ལྷད་ དེ་ལས་ ཁུངས་མེད་པའི་གཞུང་གི་བར་ཆགས་ལས་ཉེན་སྲུང་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ དྭངས་གསལ —ང་བཅས་ཀྱི་ཚད་གཞི་གསུམ་པ་—ཡང་དགོ། ཡོང་འབབ་ཁྲལ་ཐོ་ཚུ་གིས་ སྒེར་གྱི་མ་དངུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་སྟོནམ་ལས་ ཡོང་འབབ་ཁྲལ་རིམ་ལུགས་ག་ཅི་ར་འབད་རུང་ ཁུངས་མེད་པའི་མི་མང་གི་མངོན་གསལ་ཡང་ན་ གཞུང་གི་ལོག་སྤྱོད་ལུ་འཁྲིད་ཚུགས། འདི་གི་ཚབ་ལུ་ ས་ཆའི་གན་ཡིག་ཚུ་ སྒེར་གྱི་མ་དངུལ་གནས་ཚུལ་ག་ནི་ཡང་མི་སྟོནམ་ལས་ མི་མང་གི་མིག་ཐང་ལས་སྦ་མི་དགོ། ས་ཆའི་ཕན་འདེབས་ཚུ་ མི་མང་གི་དོན་ལུ་ད་ལྟོ་ར་འཐོབ་ཚུགས་པའི་ རྒྱུ་དངོས་ཐོ་ཚུ་ལུ་ ཡོངས་སུ་གཞི་བཞག་ནི་ཨིན།

དེ་གི་ཁར་ ས་ཆ་-རིན་ཐང་གི་གནད་སྡུད་འདི་ མི་མང་གི་དོན་ལུ་འཐོབ་ཚུགས་པས་ལས་བརྟེན་ ས་ཆ་སྤྱོད་མི་ཚུ་གིས་ རང་གི་ས་ཆ་གི་ ཐག་གཅད་པའི་ཁ་གཡར་གྱི་རིན་ཐང་འདི་ རང་གི་འཁྲིས་ཁ་ཚུ་གི་ ཐག་གཅད་པའི་ཁ་གཡར་གྱི་རིན་ཐང་དང་ ར་འགྲན་སྦེ་སྟོན་ཚུགས། འདི་གི་ལམ་ལུགས་འདི་གིས་ ལོག་སྤྱོད་དང་གཞུང་གི་ངན་ལྷད་འབྱུང་ནིའི་སྲིད་པ་འདི་ ལཱ་འགན་ལྡན་པ་སྦེ་མར་ཕབ་འབདཝ་ཨིན། ས་ཆ་སྤྱོད་མི་ཚུ་གིས་ རང་གིས་སྤྱོད་མི་ས་ཆ་གི་ ཐག་གཅད་པའི་ཁ་གཡར་གྱི་རིན་ཐང་འདི་ མངམ་ཐལ་ཡི་ཟེར་ ཚོར་བ་ཐོན་པ་ཅིན་ ས་གནས་ས་ཆ་-རིན་ཐང་རྩིས་སྟོན་གྱི་ཚོགས་ཆུང་ལུ་ ཞུ་བ་ཕུལ་ཚུགས། ད་རེས་ནངས་པ་ རྒྱུ་དངོས་བདག་པོ་ཚུ་གིས་ རང་གི་ས་ཁང་ཁྲལ་ཚུ་ བཟོ་སྐྲུན་ཁྲལ་རྩིས་སྟོན་གྱི་ཚོགས་ཆུང་ལུ་ ཞུ་བ་ཕུལ་ཚུགས་དོ་བཟུམ་ཨིན།

ལཱ་འགན་ལྡན་པ དང་ འཇམ་ཏོང་ཏོ དེ་ལས་ དྭངས་གསལ ལས་སྦེ་ སྤྱི་འཐུས་ཡོང་འབབ་རིམ་ལུགས་ཅིག་ ངོ་མ་ར་ནུས་པ་ལྡན་པ་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ དྲང་བདེན ཡང་དགོ། གལ་སྲིད་ རིམ་ལུགས་འདི་ རང་བཞིན་གྱིས་དྲང་བདེན་དང་དྲང་པོ་མེད་པ་ཅིན་ འདི་གིས་ ངེས་པར་དུ་ ཐུམ་སྒྲིལ་འབད་དཀའ་མི་ དེ་ལས་ སྤྱི་ཚོགས་ལུ་ ཐོན་ཁུངས་ཆུད་ཟོས་ཀྱི་ཚད་སྦོམ་སྦེ་འགྲོ་སོང་འབཏང་མི་ དཀའ་ངལ་སྣ་ཚོགས་གསར་བསྐྲུན་འབདཝ་ཨིན། ད་ལྟོ་ལག་ལེན་འཐབ་ཡོད་པའི་ ཁྲལ་གྱི་རྣམ་པ་ ཁྱབ་ཆེ་ཤོས་ཚུ་གྲས་ལས་གཅིག་འདི་ གོ་རིམ་ཡོད་པའི་ཡོང་འབབ་ཁྲལ ཟེར་མི་འདི་ཨིན— འདི་ ཁྲལ་ཅིག་གི་ཐོག་ལས་ ཕྱུག་པོ་ཚུ་གི་ཡོང་འབབ་ཁ་ལུ་ ཕྱུག་སུ་མེད་མི་ཚུ་ལས་ བརྒྱ་ཆ་མངམ་སྦེ་ཁྲལ་བཀལ་ནི་འདི་ཨིན། འདི་བཟུམ་མའི་ཁྲལ་ཅིག་ དྲང་བདེན་ཅིག་སྦེ་མཐོངམ་ཨིན་རུང་ ཁ་ཐུག་ལས་ ཡོང་འབབ་ཉུང་སུ་གུ་ལུ་འཚོ་སྡོད་མི་ཚུ་གི་ལྟ་ཚུལ་ནང་ལས་ གོ་རིམ་ཡོད་པའི་ཡོང་འབབ་ཁྲལ་འདི་ དྲང་བདེན་གྱི་ཁྲལ་ག་ནི་ཡང་མེན།

སྤྱི་འཐུས་ཡོང་འབབ་ཚུ་གིས་ གཞི་རྟེན་སྒྲིག་འཛུགས་དང་ ཉེན་སྲུང་དང་ མེ་ཉེན་སྲུང་ དེ་ལས་ མི་མང་གི་སློབ་སྦྱོང་ཚུ་ ཚུད་པའི་ མི་མང་གི་ཞབས་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དོན་ལུ་ གླ་ཆ་སྤྲོདཔ་ཨིན། མི་མང་གི་ཞབས་ཏོག་ཚུ་གིས་ སྤྱི་ཚོགས་ལུ་ དངོས་དང་མཐོང་ཆ་ཡོད་པའི་ཕན་ཐོགས་ཚུ་སྤྲོདཔ་ཨིན། ཕན་ཐོགས་འདི་ཚུ་ ཞབས་ཏོག་སྤྲོད་སའི་ས་ཁོངས་ལུ་ ས་གནས་ཀྱི་ཨིན། གཞན་ཚིག་ནང་ལུ་ མི་མང་གི་ཞབས་ཏོག་ལེ་ཤ་ཅིག་གིས་ ཁྱིམ་གཡུས་ཚུ་ལུ་རིན་ཐང་ཁ་སྣོན་འབདཝ་ཨིན། འདི་ ངོ་མ་ར་ ས་ཆ་ལུ་རིན་ཐང་ཁ་སྣོན་འབདཝ་ཨིན་ཟེར་སླབ་ནིའི་ལམ་ལུགས་གཞན་ཅིག་ཨིན། དཔེར་ན་ ས་ཁང་ཚོང་འབྲེལ་པ་ཚུ་གིས་ མི་མང་གི་སློབ་གྲྭ་རིམ་ལུགས་ལེགས་ཤོམ་དང་ མི་མང་འགྲུལ་སྐྱོད་གདམ་ཁ་ལེགས་ཤོམ་ཡོད་པའི་ ཁྱིམ་གཡུས་ཚུ་ནང་གི་རྒྱུ་དངོས་ཚུ་ སློབ་གྲྭ་སྤུས་ཚད་དམའ་མི་ ཡང་ན་ མི་མང་འགྲུལ་སྐྱོད་ལུ་ལྡེ་མིག་ལེགས་ཤོམ་མེད་པའི་ ཁྱིམ་གཡུས་ཚུ་ནང་གི་རྒྱུ་དངོས་ཚུ་ལས་ གོང་མངམ་སྦེ་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཤེསཔ་ཨིན། དེ་ལས་ མི་མང་གི་ཡོང་འབབ་ཚུ་གིས་ མི་མང་གི་ཞབས་ཏོག་འདི་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ གླ་ཆ་སྤྲོདཔ་ལས་ མཐའ་མཇུག་ལུ་ ས་ཆ་རིན་ཐང་ཡར་སེང་འབད་དེ་ རྒྱུ་དངོས་འཆང་མི་ (ཕྱུག་པོ་ཚུ་) ལུ་ མི་འཆང་མི་ཚུ་ (ཕྱུག་སུ་མེད་མི་ཚུ་) གི་གནོད་ཐོག་ལས་ ལེགས་སྤྱོད་སྤྲོདཔ་ཨིན། མི་མང་གི་ཞབས་ཏོག་གི་དོན་ལུ་ གླ་ཆ་སྤྲོད་མི་ ས་ཆ་-རིན་ཐང་ཡར་སེང་ལས་ ཡོང་འབབ་མི་འཐོབ་པའི་ ཁྲལ་ག་ཅི་ར་འབད་རུང་ གཞི་རྩ་ལས་དྲང་བདེན་མེད།

2006 ལོ་ལུ་ Fred Harrison—ས་ཁང་ལོ་འཁོར་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་སྐོར་ལས་འབྲི་མི་ གོང་ལུ་སླབ་མི་དཔལ་འབྱོར་ཤེས་ཡོན་མཁས་མཆོག་—གིས་ ཁོ་གི་དེབ་ Ricardo's Law: House Prices and the Great Tax Clawback Scam ནང་ལུ་ རྒྱུ་དངོས་འཆང་མི་ཚུ་གིས་ (ཡོངས་བསྡོམས་སྦེ་འབག་པ་ཅིན) སྤྱིར་བཏང་རང་གི་བསགས་འཐུས་ཡོང་འབབ་ཁྲལ་འཐོབ་འཕུལ་ཚུ་ ས་ཆ་རིན་ཐང་ལས་འཐོབ་པའི་ཁེ་འབབ་ཀྱི་ཐོག་ལས་ ལོག་འཐོབ་ཚུགས་ནི་ཨིན། ཁ་གཡར་མི་ཚུ་གིས་ རང་གི་ཡོང་འབབ་ཁྲལ་གྱི་ཐོག་ལས་ མ་དངུལ་གྱི་ཉེས་ཆད་འཐོབ་ནི་ཨིན་ཟེར་སླབ་ནུག།⁵⁶ Harrison གིས་ མུ་མཐུད་དེ་ ག་ཙི་ར་འབདཝ་ད་ གོ་རིམ་ཡོད་པའི་ཡོང་འབབ་ཁྲལ་འདི་ར་ ཕྱུག་པོ་ཚུ་གི་འཚོ་སྡོད་ལུ་ ཕྱུག་སུ་མེད་མི་ཚུ་གིས་ ལཱ་འགན་ལྡན་པ་སྦེ་ མ་དངུལ་སྤྲོད་དགོ་པའི་ ཁྲལ་གྱི་གཡོ་སྒྱུ་སྦོམ་ཅིག་ཨིན་ཟེར་སླབ་ནུག།

ང་བཅས་ཀྱིས་ ང་བཅས་ར་གི་ད་ལྟོའི་ཡོང་འབབ་ཁྲལ་རིམ་ལུགས་འདི་ ཕྱུག་སུ་མེད་མི་ཚུ་གི་གནོད་ཐོག་ལས་ ཕྱུག་པོ་ཚུ་གི་ཁེ་ཕན་ལུ་ཕན་ནིའི་དོན་ལུ་ ཆེད་དུ་སྦེ་བསྟར་སྤྱོད་འབད་ཡི་ཟེར་བལྟ་རུང་ ཡང་ན་ ང་བཅས་ར་གི་ད་ལྟོའི་གནས་སྟངས་འདི་ རིམ་ལུགས་འདི་གཞི་བཙུགས་འབད་མི་དང་ མུ་མཐུད་བཙུགས་མི་ཚུ་གི་ ངོ་མ་ར་མ་རིག་པ་ལུ་ཕོག་པ་ཅིན་ཡང་ ང་བཅས་ར་གི་ད་ལྟོའི་ཁྲལ་རིམ་ལུགས་འདི་ རང་བཞིན་གྱིས་དྲང་བདེན་མེདཔ་གསལ་ཏོག་ཏོ་ཨིན།

བརྡ་ལམ་ 9-3: RICARDO'S LAW: HOUSE PRICES AND THE GREAT TAX CLAWBACK SCAM

Fred Harrison གིས་འབྲི་མི་དེབ་ Ricardo's Law: House Prices and the Great Tax Clawback Scam གི་བརྙན་ཐུང་ངོ་སྤྲོད། Ricardo's Law གིས་ ཁྲིམས་བཟོ་མི་དང་ སྲིད་བྱུས་དབྱེ་དཔྱད་པ་ དེ་ལས་ སྤྱི་ཚོགས་ལེགས་བཅོས་པ་ཚུ་ལུ་ དྲང་བདེན་དང་ ག་ར་ལུ་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་འགྱོ་སྤྲོད་ཚུགས་པའི་ མི་མང་གི་མ་དངུལ་གྱི་དཔེ་གཞི་ཅིག་ལུ་ལམ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན།

http://unitism.co/clawbackscam

སྡེ་ཚན་ས་ཆའི་ཕན་འདེབས་ཚུ་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐད་ལས་དྲང་བདེན་ཨིན། ག་ཅི་སྦེ་ཟེར་བ་ཅིན་ འདི་ཚུ་གིས་ འགོ་ཐོག་ལས་ར་ མི་ངོ་སོ་སོར་ ཁག་ཐེག་སྦེ་ནམ་ཡང་མེད་མི་འདི་ ལོག་ལེན་འབདཝ་ཙམ་ཅིག་ཨིན། Foldvary ལས་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ འདི་ཚུ་ ཕན་ཐོགས་ཀྱི་གཞི་རྩ ལུ་གཞི་བཞག་ཨིན། ག་ཅི་སྦེ་ཟེར་བ་ཅིན་ འདི་ཚུ་གིས་ ས་ཆ་སྤྱོད་མི་ཚུ་གིས་ ས་གནས་ཁ་འགའ་ནང་ལུ་ ས་ཆ་བཀོལ་སྤྱོད་འབད་ནི་ལས་ འཐོབ་པའི་ཕན་ཐོགས་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ སྡེ་ཚན་ཚུ་ལུ་ལོག་སྤྲོདཔ་ཨིན། མི་མང་གི་ཞབས་ཏོག་ཚུ་གིས་ ས་ཁོངས་གཅིག་གི་གུ་ཕན་ཐོགས་སྤྲོདཔ་ལས་ སྡེ་ཚན་ས་ཆའི་ཕན་འདེབས་ཚུ་གིས་ ངོ་མ་ར་ ཕན་ཐོགས་འདི་ཚུ་གི་རིན་ཐང་ མི་མང་གི་གཟའ་ཆང་ནང་ལོག་སྟེ་ཡང་བཙུགས་འབདཝ་ཨིན། གཞན་ཚིག་ནང་ལུ་ སྡེ་ཚན་ས་ཆའི་ཕན་འདེབས་ཀྱི་ཐོག་ལས་ ང་བཅས་ཀྱིས་འཐོབ་མི་ལུ་གླ་ཆ་སྤྲོདཔ ཨིན།

སྡེ་ཚན་ས་ཆའི་ཕན་འདེབས་ཚུ་ལུ་ ངོ་མ་ར་དྲང་བདེན་གྱི་མི་མང་ཡོང་འབབ་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཅིག་བཟོ་མི་ ཕན་ཐོགས་གཞན་ཡང་ཡོད། "ཁྲལ་གྱི་མཐའ་མཇུག་གི་ལེགས་བཅོས" ནང་ལུ་ Foldvary གིས་ ག་དེམ་ཅིག་སྦེ་ ས་ཆ་སྤྱོད་མི་ཚུ་གིས་ ག་ཅི་ར་གི་རྒྱུ་མཚན་ལས་འབད་རུང་ རང་གི་ས་ཆའི་ཕན་འདེབས་ཚང་སྟེ་སྤྲོད་མ་ཚུགས་པ་ཅིན་ ས་ཆ་གི་གུ་ liens (གཏའ་མཁན) བསགས་ཏེ་ རང་ཤི་ཚུན་ཡང་ན་ རྒྱུ་དངོས་གཞན་ལུ་སྤྲོད་ཚུན་ རང་གི་ས་ཆའི་ཕན་འདེབས་ཕྱི་འགྱངས་འབད་ཚུགས་ཟེར་སླབ་ནུག། འདི་ ད་རེས་ནངས་པ་ ས་ཁང་ཁྲལ་གྱི་ནང་ལུ་སྤྱིར་བཏང་འབད་དོ་བཟུམ་ཅིག་ཨིན། དེ་ལས་ ས་ཆའི་ཕན་འདེབས་ཚུ་ ཁྲལ་གཡེ་ནིའི་ལག་ལེན་ལས་ཡང་ཉེན་མེད་ཨིན། Foldvary གིས་ "ཁྲལ་གཡེ་ནིའི་དོན་ལུ་ ག་ཡང་བཙོན་ཁྱིམ་ནང་མི་གཏང་། ག་ཅི་སྦེ་ཟེར་བ་ཅིན་ ཁྲལ་གཡེ་ནི་ག་ནི་ཡང་མི་འཐོན། སྤྲོད་མི་མི་ཅིག་གིས་ ས་གནས་ཀྱི་ལག་ལེན་གཅུས་སྐྱོང་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ རང་གི་ས་ཆ་གི་བདག་དབང་ ཡང་ན་ གཞུང་གི་ཉེན་སྲུང་ཞབས་ཏོག་ཚུ་གཡེ་ཚུགས། ཞིབ་དཔྱད་དང་ དངུལ་ཁང་རྩིས་ཁྲ་འཛིན་ནི་ དེ་ལས་ IRS ལས་གནས་ཚུལ་ ཡང་ན་ མ་དངུལ་མངམ་འཚོལ་མི་ ཡང་ན་ སྐྱེད་དང་ཉེས་ཆད་བཀལ་མི་ འདྲོག་སྣང་སྐུལ་མི་ཡི་གུ་ཚུ་མེད་པར་ དབང་སྒྱུར་གྱི་ག་གོ་སྐབས་འདི་ ཡོངས་སུ་འཐོན་མ་ཚུགས་པ་ཅིན་ཡང་ ཤུགས་སྦེ་མར་ཕབ་འགྱོ་ནི་ཨིན། གཡེ་ནི་མི་སྲིད་པ་ཅིན་ མཛུབ་སྟོན་ཅན་གྱི་གཡོ་སྒྱུ་ཞིབ་འཚོལ་པ་ག་ནི་ཡང་མི་དགོ་ནི་དང་ རྒྱུ་མཚན་ཡང་མི་འཐོན།" ཁུངས་མེད་པའི་གཞུང་གི་འཛུལ་ཞུགས་འདི་ ཁག་ཐེག་འབད་དགོ་པའི་ཉེན་ཁ་ཅིག་ཨིན། ཁྲལ་-བསྡུ་ལེན་ལས་ཚན་ཚུ་ལུ་ དངུལ་ཁང་རྩིས་ཁྲ་འཁྱགས་བཅུག་ནི་དང་ གླ་ཆ་འཕྲོག་ནི་ དེ་ལས་ ཉེས་ཆད་ཤུགས་ཅན་དང་ སྐྱེད་མཐོ་དྲགས་བཀལ་ནིའི་ (འོས་འབབ་ཡོད་མེད་ཟེར) དབང་ཆ་ཡོད། འདི་ཚུ་གི་འཇམ་ཏོང་ཏོ་དང་དྭངས་གསལ་ལས་བརྟེན་ ལོག་ལྟབ་ སྡེ་ཚན་ས་ཆའི་ཕན་འདེབས་ཚུ་གིས་ མི་སྡེའི་རང་དབང་ཚུ་གུ་ ཁུངས་མེད་པའི་གཞུང་གི་འཛུལ་ཞུགས་ག་གོ་སྐབས་མི་སྤྲོད།

དེ་འབདཝ་ད་ ག་ར་ལས་མངམ་ སྡེ་ཚན་ས་ཆའི་ཕན་འདེབས་ཚུ་ ཀུན་སྤྱོད་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐད་ལས་ དྲང་བདེན་གཉིས་ཆ་ར་ཨིན། ག་ཅི་སྦེ་ཟེར་བ་ཅིན་ འདི་ཚུ་གིས་ མི་ཚུ་ལུ་ རང་གི་ལཱ་གི་འབྲས་བུ་ཚུ་ཉར་བཅུག་ནི་ཨིན། ས་ཆའི་ཕན་འདེབས་ཚུ་གིས་ མི་ཚུ་ལུ་ རང་གི་ལཱ་དང་ རྒྱུ་དངོས་ཅ་ཆས་ཀྱི་སྦྱོར་སྤྲོད་ཀྱི་ཐོག་ལས་ རང་གིས་སྤྲོད་མི་རིན་ཐང་ ལུ་མེན་པར་ མི་གཞན་ལས་འཐོབ་མི་ ལུ་ཁྲལ་བཀལཝ་ཨིན། ས་ཆའི་ཕན་འདེབས་ཚུ་གིས་ ང་བཅས་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ལས་འཐོབ་པའི་ཕན་ཐོགས་ལུ་གླ་ཆ་སྤྲོདཔ་ལས་ དེ་ལས་ སྡེ་ཚན་ཚུ་གིས་ ས་ཆ་ལུ་རིན་ཐང་སྤྲོདཔ་ལས་ ས་ཆའི་ཕན་འདེབས་ཀྱི་ཡོང་འབབ་ཚུ་ སྡེ་ཚན་ག་ཅི་ར་གི་དོན་ལུ་ཡང་ གཙོ་བོ་ཡོང་འབབ་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་ མཐུན་འགྱུར་ཆེ་ཤོས་ཨིན།

དེ་ལས་ མཐའ་མཇུག་ལུ་ ས་ཆའི་ཕན་འདེབས་ཚུ་གིས་ ཡོང་འབབ་ལངམ སྤྲོདཔ་ཨིན་ན་མེན་ན་བལྟ་གེ། རང་བཞིན་གྱིས་ ང་བཅས་ཀྱི་མཁོ་ཆ་ག་ར་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྦེ་སྤྲོད་ཚུགས། འདི་རྟོགས་ནིའི་དོན་ལུ་ ང་བཅས་ཀྱིས་ དངོས་པོ་རྒྱུ་ནོར་ག་ར་ འགོ་དང་པ་ལས་ར་ རང་བཞིན་ལས་བརྟེན་ཙམ་ཅིག་འབྱུང་ཚུགས་ཟེར་མི་ དངོས་ཡོད་འཇམ་ཏོང་ཏོ་འདི་ལུ་བལྟ་དགོ། ང་བཅས་ཀྱིས་གསར་བསྐྲུན་འབད་མི་ དཀོན་སྦེ་ཡོད་མི་འདི་ ང་བཅས་ཀྱིས་ རང་བཞིན་འདི་མི་སྤྲོ་སྤྱོད་འབད་དོ་ཡོདཔ་ལས་ཙམ་ཅིག་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ལས་ དཀོན་སྦེ་ཡོད་མི་འདི་གིས་ གཞུང་ཚུ་ལུ་ ཁྲལ་བཀལ་དགོཔ་ཐལ་ཨིན།

ཡུ་ནའི་ཊེཌ་སི་ཊེཊསི་ལུ་ ས་ཁོངས་དཀྱུས་འཁོར་ ༢.༣ ཐེར་འབུམ་དེ་ཅིག་ཡོད། འདི་ལས་བརྒྱ་ཆ་ ༦༠ ཙམ་ ཡང་ན་ ༡.༣༥ ཐེར་འབུམ་ སྒེར་གྱི་བདག་དབང་ཨིན།⁵⁷ ས་ཆ་འདི་གི་རིན་ཐང་འདི་ར་ ག་ཙམ་ཅིག་ཨིན་ན་ ཤེས་ཚུགས་པ་ལས་མེདཔ་ཨིན། དཔལ་འབྱོར་ཤེས་ཡོན་མཁས་མཆོག་ Mason Gaffney གིས་ ཡུ་ནའི་ཊེཌ་སི་ཊེཊསི་ནང་ལུ་ ས་ཆ་ལས་ལོ་བསྟར་ཡོང་འབབ་ $5.3 ཊི་ལི་ཡཱན་དེ་ཅིག་འཐོབ་ཚུགས་ཟེར་ཚོད་རྩིས་འབདཝ་ཨིན། འདི་ ཡུ་ནའི་ཊེཌ་སི་ཊེཊསི་གིས་ 2013 ལོ་ལུ་ ཁྲལ་གྱི་ཐོག་ལས་བསྡུ་མི་འདི་ཨིན།⁵⁸ དེ་ལས་ ང་བཅས་ཀྱི་ད་ལྟོའི་ཁྲལ་རིམ་ལུགས་ཀྱིས་གསར་བསྐྲུན་འབད་མི་ ལཱ་འགན་མེད་པའི་གནས་སྟངས་ཚུ་ལུ་བལྟ་སྟེ་ ཁྲལ་ལས་སྦེ་འགྱུར་མི་ཅིག་གིས་ ས་ཆ་ལས་འཐོབ་པའི་ཡོང་འབབ་མངམ་ཡང་ཡར་སེང་འབདཝ་ཨིན། གལ་སྲིད་ ང་བཅས་ཀྱིས་ ས་ཆ་རིན་ཐང་གི་ཁ་ལུ་ ཨོ་ལི་དང་ གེ་སི་ དེ་ལས་ ས་གཏེར་གྱི་གླ་ཁ་ཚུ་ཡང་བསྡུ་བ་ཅིན་ ཡོང་འབབ་འདི་ཚུ་མཉམ་སྦེ་ མི་རིགས་ཧྲིལ་བུའི་དོན་ལུ་ ལངམ་སྦེ་མེན་རུང་ ཤུགས་ཅན་གྱི་ཡོང་འབབ་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཚུ་སྤྲོད་ཚུགས། ང་བཅས་ཀྱིས་ ཐོན་སྐྱེད་དང་སྤྱོད་ཚུགས་ཀྱི་ཁ་ལུ་ཁྲལ་མར་ཕབ་འབདཝ་ད་ ས་ཆ་རིན་ཐང་མངམ་ལོག་ལེན་འབད་ནི་ལས་འགོ་བཙུགས་རུང་ ང་བཅས་ར་གི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལཱ་འགན་ལྡན་པ་གི་ཁེ་ཕན་ཚུ་གིས་ ང་བཅས་ཀྱི་ཁྲལ་གྱི་མཁོ་ཆ་ ཡོངས་སུ་མེད་པ་མ་ཚུགས་རུང་ མར་ཕབ་འབད་ཚུགས།